QR Menü Zorunlu mu? Restoranlar İçin Gerçekten Zorunlu Olan Mevzuat (2026-2027 Takvimi)

Mevzuat1 Temmuz 20263 dk okuma

Kısa cevap: Hayır, QR menü zorunlu değil

Kısa cevabı en başta verelim: Türkiye'de hiçbir mevzuat, işletmenizin menüsünü QR kod ile sunmasını zorunlu kılmıyor. Ama internette arattığınızda karşınıza çıkan sonuçların neredeyse tamamı size tam tersini söylüyor — "QR menü zorunlu mu? Evet!" başlıklı onlarca yazı, aslında QR menü satan firmaların kendi blogları. Bu yazıda sizi korkutmayacağız; kaynağından, madde madde ne olduğunu anlatacağız.

Peki gerçekten zorunlu olan ne?

Zorunlu olan, menünüzü QR kod ile sunmanız değil — menünüzde hangi bilgilerin yer aldığı. Ve bu, sandığınızdan daha eski bir zorunluluk: Tarım ve Orman Bakanlığı'nın resmi sayfasına göre, restoran, kafe ve benzeri toplu tüketim yerlerinde alerjen bilgisi vermek 1 Ocak 2020'den beri zaten yürürlükte. Dayanağı, 26 Ocak 2017 tarihli Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği.

Bildirilmesi zorunlu 14 alerjen şu: gluten içeren tahıllar, kabuklular, yumurta, balık, yerfıstığı, soya fasulyesi, süt ve ürünleri, sert kabuklu meyveler (badem, fındık, ceviz vb.), kereviz, hardal, susam tohumu, kükürt dioksit/sülfitler, acı bakla ve yumuşakçalar.

2026-2027: İçerik ve Kalori İçin Tam Takvim

2026, bu zorunluluğun üstüne yeni bir katman ekliyor: ana bileşen (içerik) bilgisi ve kalori (enerji) değeri. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın kamuya açık duyurusuna ve Ankara Ticaret Odası'nın üyelerine yayınladığı uyum takvimine göre üç kademeli bir geçiş söz konusu:

Ulusal zincir işletmeler — içerik ve kalori bilgisinin ikisi de 1 Temmuz 2026'da zorunlu oldu.
Yerel zincirler (aynı ilde 3 ve üzeri şube) — içerik ve kalori bilgisinin ikisi de 31 Aralık 2026'ya kadar tamamlanmalı.
Diğer toplu tüketim yerleri (tek/az şubeli işletmeler) — içerik bilgisi 31 Aralık 2026'ya, kalori bilgisi ise 31 Aralık 2027'ye kadar tamamlanabilir.

Bildirim yöntemi serbest: menü, yazı tahtası, broşür, dijital ekran veya karekod — hepsi geçerli. Karekod seçerseniz tek bir ek yükümlülüğünüz var: karekodu okutamayan bir müşteri talep ederse bilgiyi ayrıca (basılı veya sözlü) sunmanız gerekiyor.

"QR menü zorunlu" diyenlere neden inanmamalısınız

Karışıklığın bir kaynağı daha var: 11 Ekim 2025 tarihli, 33044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliği. Bu, yukarıdaki içerik/alerjen/kalori zorunluluğuyla ilgili değil, tamamen ayrı bir konu: masadaki fiyat listesinin karekodla gösterilip gösterilemeyeceği. Madde 8'in tam metni şöyle:

"Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerindeki masalarda fiyat listeleri tüketicilere karekod ile de gösterilebilir. Ancak tüketicinin talep etmesi halinde fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur."

Buradaki kritik kelime "de gösterilebilir" — bu bir izin, zorunluluk değil. Yani hem fiyat listesi hem de içerik/alerjen/kalori bilgisi için ortak sonuç aynı: karekod, mevzuatın izin verdiği pratik bir araç; zorunlu kıldığı bir format değil.

Cezası var mı?

Evet. Denetimi Tarım ve Orman İl Müdürlükleri yapıyor ve yaptırım idari para cezası. Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Sekreteri Rıdvan Turşak'ın belirttiği gibi, denetimde "işletmenin beyanı esastır" — yani menünüzde yazan bilginin doğruluğundan hukuken siz sorumlusunuz. Menünüzdeki eksik veya yanlış her ürün, ayrı bir risk demek.

Kalori ve alerjen verisini kim hazırlayabilir?

Burada işin can alıcı noktasına geliyoruz. Rıdvan Turşak, işletmeleri yapay zekâ tarafından hazırlanan analizlere güvenmemeleri konusunda uyarıyor: "Diyetisyenler, gıda mühendisleri ve bu alanda yetkin kuruluşlardan profesyonel hizmet alınması hem işletmeler hem de tüketiciler açısından büyük önem taşımaktadır."

Bunun pratik anlamı şu: piyasadaki QR menü uygulamalarının çoğu size sadece kod üretiyor, menünüzün içeriğini siz giriyorsunuz. Ama denetimde sorulan şey kod değil, o kodun arkasındaki verinin doğruluğu ve dayanağı. Kendi tahmininizle ya da bir yapay zekâ aracıyla girdiğiniz bir alerjen bilgisi, hem müşteri sağlığı hem de hukuki sorumluluk açısından risk taşıyor.

Şimdi ne yapmalısınız?

Hangi tarihe tabi olduğunuz işletmenizin büyüklüğüne göre değişiyor, ama adımlar aynı: menünüzdeki her ürünü tek tek gözden geçirip ana bileşenlerini ve olası alerjenlerini listelemek, bu listeyi bir uzmana (diyetisyen veya gıda mühendisi) doğrulatmak, ve doğrulanmış bu bilgiyi -ister basılı, ister karekod ile- müşterinize sunacağınız bir formata taşımak.

Biz Xatova'da bu üç adımı sizin adınıza yürütüyoruz: menü envanterinden uzman analizine, alerjen haritasından denetime hazır karekod menüye kadar. Nasıl çalıştığımıza buradan göz atabilirsiniz.